این بنا به گنبد علویان موسوم است و شیوه ای رازی و آذری دارد و در مرکز شهر همدان قرار گرفته و

نقش آن مربع شکل است.در مورد اینکه آیا این ساختمان در زمان سلجوقیان یا دوره مغول ساخته شده اختلاف عقیده وجود دارد .ساختمان دارای خصوصیاتی است که بی شباهت به دوره سلجوقیان نیست. طراحی های هندسی سفالی و کتیبه های دارای حروف سفالی و طرح آجر چینی شبیه کار سلجوقی در مراغه است و حتی شباهت بیشتری به جزئیات تزئینی مقبره مؤمنه خاتون در نخجوان دارد .

 

 

خصوصیات گنبد علویان :

 

در این ساختمان طرح ها و تزئینات مفصل تر و پرکارتر از دوره سلجوقی به شرح زیر دیده می شود :

 

  1. نحوه شکستن صفحه دیوارهای داخلی و خارجی و درآوردن طاق نما و طاقچه های سه بعدی از آن ها است . 
  2. کثرت نیم استوانه ها و غالب گیری ها . 
  3. تزئینات گچ بری که در آن نقش های معمولی دوره سلجوقی به طریقی شبیه به نقشه های دوره مغول ، مانند نقش های مقبره پیر بکران نزدیک اصفهان به کار برده شده است .  

 

گچ بری برجسته در انحنای معکوس زیاد ، مانند آن است که از حاشیه خارج شده و با مقیاس و دقت و ظرافت و نازک کاری سلجوقی ، سست به نظر می آید .این ساختمان طوری ساخته شده است که مستقل باشد و از همه سمت دیده شود و به طور کلی حالت و طرح محلی دارد . 

 

عجیب ترین خصوصیات این ساختمان استفاده لبه های ستاره ای در گوشه های طرح مربع است و داخل ساختمان یکدسته نیم استوانه و قالب گیری عمودی دیده می شود که قشری گچی است که روی سطح صاف دیوار قرار داده شده است و تزئینات آن آجر معمولی و تراشدار است .